Na początku XIII w. Bolko I buduje na skalnym cyplu wieżę i 2 skrzydła mieszkalne Zamku Grodno. Zamek powstał jako jedno z ogniw systemu ochronnego na południowej granicy księstwa Świdnicko - Jaworskiego. Bardzo mocno związany z Zamkiem Grodno jest Walim - obecna siedziba gminy. Początki Walimia są słabo udokumentowane. Teren zasiedlony był prawdopodobnie w 1220 r. Pod koniec XIII w ślaskie lenno Waltersdorf obejmuje rycerz Albert Bayer, potem hrabia von Haugwitz, von Peterswaldau, Math?ie Bayer. W XIII - XIV Walim /Waltersdorf/ jest miejscem eksploatacji złota i srebra.

Walim (Waltersdorf) w tym czasie tzn. 1530 - 1548 stał się posiadłością Melchiora von Seydlitza. Dla zniszczonej prawie doszczętnie w okresie wojen husyckich wsi nastąpił czas odbudowy. Przypominano sobie wówczas o istnieniu starych sztolni, a także stwierdzono występowanie bogatych złóż rud srebra. Próbowano rozwiązać wydobycie srebra, jednak Walim nigdy nie stał się osadą górniczą ponieważ szacunki o zasobach złóż okazały się mocno przesadzone. Początkowo oprócz górników w Walimiu osiedlają się drwale, węglarze, właściciele tartaków wodnych.

Dla narażających życie górników w 1548 r. wybudowano świątynie z drewna - kościółek ewangelicki św. Barbary (od 1654 r. katolicki). Wojna 30-letnia doprowadza do całkowitego zniszczenia wsi. Jest to okres klęsk żywiołowych: powodzie, susze, gradobicia i naloty szarańczy. Osadę nawiedzały kilkakrotne zarazy, z których najgorsza była dżuma. Wtedy ulega zmianie nazwa wsi - Wustewaltersdorf (Pustynna Waltera Wieś), a właścicielem zostaje rodzina von Zedlitz. Częstym gościem tej rodziny jest król Prus Fryderyk II.

W XIII wieku w Walimiu powstały pierwsze manufaktury specjalizujące się w bieleniu, potem w fabrykowaniu i wykończaniu tkanin. Już wtedy znaczną część produków eksportowano nawet na inne kontynety. Największy rozwój wsi Walim to okres XIX wieku. Nastąpił tu bardzo intensywny rozwój tkactwa. Zgodnie z wolą Fryderyka II Walim stał się ośrodkiem cotygodniowych targów na przędzę i płótno.

Tkacze i kooperujący z nimi kupcy pracowali we wszystkich okolicznych wsiach. Na początku XIX w. właścicielem Walimia został K.F.Weidelhofer. We wsi były wtedy: 2 kościoły, szkoła ewangelicka, dwór, 2 folwarki, szpital, sierociniec, browar, 2 gorzelnie, 7 młynów wodnych, młyn do mielenia kory drzewnej, tartak, 2 bielniki potem cegielnia, olejarnia, 5 foluszy i jeszcze jeden tartak. Była to wieś bogata i duża; dobrze rozwinięta i znacznie uprzemysłowiona osada tkacka. Równocześnie Walim stał się modnym letniskiem, stanowiącym bardzo dogodny punkt wyjścia na Wielką Sowę.

W 1824 r. podjęto prace konserwatorskie na Zamku Grodno w Zagórzu Śl. Prace te już wówczas miały przystosować obiekt dla potrzeb ruchu turystycznego. W 1848 r. zbudowano pierwszą w Walimiu tkalnię z mechanicznymi krosnami żakardowymi, która dała początek późniejszym Zakładom Przemysłu Lniarskiego.

W 1850 r. przy tkalni uruchomiono bielnik i wykańczalnię tkanin, a w 1864 nową dużą tkalnię. Powoli zaczęło upadać tkactwo chałupnicze w okolicznych wsiach, a do Walimia zaczęło napływać coraz więcej ludzi w poszukiwaniu pracy w tkalni. Rozwój przemysłu, a w następnej kolejności rozwój turystyki spowodowały, że ówcześni właściciele fabryki - Websky, Hartman i Wiese zawiązali w 1908 r. komitet budowy lini kolejki łączącej Jugowice z Walimiem. Pierwszy pociąg, a w zasadzie tramwaj ruszył 04.06.1914 r. Oficjalne otwarcie linii kolejki elektrycznej nastąpiło 22.07.1914 r. Kolejka pokonywała trasę 4,7 km, a różnica wzniesień wyniosła 117 m. Do obsługi kolejki wykorzystano wozy tramwajowe. Był to jeden z dwóch takich systemów w Sudetach (drugi znajdował się w Górach Sowich, około 20 km na południe od Walimia). Kolejka ta stała się dużą atrakcja turystyczną.

W latach 1911 - 1914 wybudowana została przez Niemców potężna zapora wodna spiętrzająca wody rzeki Bystrzycy i tworząca Jezioro Bystrzyckie. Zapora ma 44 m. wysokości i 230 m. długości. Powstały w ten sposób zbiornik gromadzi 8 mln3 litrów wody.

W czasie II Wojny Światowej w okolicach Walimia hitlerowcy postanowili wybudować system podziemnych fabryk zbrojeniowych, aby ustrzec się przed ewentualnymi nalotami aliantów. Celem prowadzonych na duża skalę prac górniczych i budowlanych było wykonanie połączonego ze sobą systemu obiektów - kompleksów składających się z części podziemnej i nadziemnej. Początkowo prace prowadzone były pod kierownictwem specjalnie utworzonej w tym celu spółki akcyjnej Ślaska Wspólnota Przemysłowa z generalną dyrekcją budowy w Jedlinie Zdroju. Na terenie budowy utworzono przedsiębiorstwo budowlane o kryptonimie "Olbrzym" (Oberbauleitung "Riese").9 kwietnia 1944 r. Hitler polecił przyjęcie kierownictwa przez "Organizację TODT". Na obszarze objętym pracami zorganizowano filię obozu koncentracyjnego GROSS-ROSEN, obóz pracy "Olbrzym". Siłą roboczą byli wyłącznie jeńcy wojenni - Włosi, Rosjanie i przymusowi robotnicy - Polacy, Rosjanie, Francuzi, Ukraińcy.

Podziemne korytarze, dokładnie do dziś jeszcze nie zbadane, pochłonęły kilkanaście tysięcy ofiar, pochowanych na cmentarzach Walimia, Kolc i Głuszycy. Obecnie cmentarz w Walimiu jest miejscem pamięci narodowej. W 1995 r. udostępniono do zwiedzania Turystyczna Trasę Podziemnych Fabryk Walimia o długości 500 m. Uważa się, że obecnie jedyną szansą dla Walimia i okolic pozostaje turystyka i usługi z nią związane.

Dane z historii kolejki:

04.06.1914 - Kolejka ruszyła po raz pierwszy, łącząc Walim ze światem, czyli z linią kolejową Jedlina Zdrój- Świdnica

22.07.1914- Oficjalne otwarcie 4,7 kilometrowej trasy do Jugowic o różnicy wzniesień 117 m.

1946 - Uruchomienie kolejki po przerwie wywołanej działaniami wojennymi- system 1000 V pr. stałego.

1959 - Jugowice - Walim (4 km) - likwidacja trakcji elektrycznej, system 1000 V pr. stałego.

1980 - mniej więcej do tego okresu pociąg dojeżdżał do Walimia

1984 - definitywne zamknięcie i likwidacja linii.

Aktualnie pozostały po niej jedynie drobne ślady, dostrzegalne jedynie dla osób tym zainteresowanych. Można dostrzec betonowe podstawy słupów trakcyjnych. Linia Jedlina Zdrój- Świdnica również już nie jest obsługiwana. .

size=4>**


strona główna

 

1